Op 6 september 2021 en op 4 oktober 2021 beslisten respectievelijk het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad om in te tekenen op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 1.0.
Op 14 november 2022 en op 28 november 2022 beslisten het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad om ook in te tekenen op het Lokaal Energie- en Klimaatpact 2.0. De Vlaamse Regering kent een subsidie toe aan de besturen die het Lokale Energie- en Klimaatpact 1.0 en/of 2.0 ondertekenen. Daarmee ondersteunt Vlaanderen de lokale klimaatacties.
Met het Lokaal Energie- en Klimaatpact (LEKP) nemen we als gemeenten onze verantwoordelijkheid op in het kader van de Europese klimaatdoelstellingen. Maar liefst 293 van de lokale besturen engageren zich om hun klimaatambities verder op te drijven. Ze zetten daarbij in op vier werven:
Aan deze werven zijn concrete doelstellingen gekoppeld waaraan indicatoren zijn gebonden om te kunnen opvolgen. Zo wordt gestreefd om tegen 2030 o.a. 1 boom per inwoner, 50 collectieve renovaties per 1.000 wooneenheden, 1,5 laadpunten per 100 inwoners en 1 kubieke meter extra regenwateropvang per inwoner te voorzien en/of te realiseren.
Uit de actuele monitoring van de verschillende doelstellingen bij steden en gemeenten kan Vlaanderen de vorderingen op regionaal niveau samenvatten om op nationaal niveau naar Europa te kunnen rapporteren. Om hieraan tegemoet te komen werd een Lokaal Klimaatpactportaal (https://www.lokaalklimaatpact.be/) ontwikkeld dat de lokale besturen een overzicht biedt voor het eigen grondgebied. Op het pactportaal worden de resultaten van de uitgevoerde acties over de verschillende doelstellingen van het LEKP 1.0 en het LEKP 2.0 weergegeven. De data voor de opvolging van de indicatoren van de specifieke doelstellingen uit het pact worden uit centrale databanken aangeleverd door verschillende dataleveranciers o.a. VVSG, VLARIO, VCB, VEKA, Fluvius, Autodelen.net, ...
Op basis van deze data-updates worden de gegevens op het pactportaal en in het jaarlijks gemeentelijk opvolgingsrapport aangepast. Daarnaast worden bepaalde indicatoren opgevolgd via het groenblauwpeil (https://groenblauwpeil.be/) waar de gemeente en haar inwoners zelf de data aanleveren.
Dit jaar is een opstartjaar wat de rapportering betreft. Niet alle data uit centrale databanken en uit het groenblauwpeil werden reeds verzameld op het pactportaal, waardoor bepaalde data handmatig zijn ingevoerd in het verslag. Het Agentschap Binnenlands Bestuur werkt eraan om vanaf volgend jaar de gegevens telkens via de officiële kanalen te kunnen verzamelen. Naar de volgende rapportage toe zal dus enkel een check moeten gebeuren van deze door het jaar heen aangeleverde data.
Vlaanderen en de lokale besturen hebben de handen in elkaar geslagen om samen de nodige transitie in het energie- en klimaatbeleid waar te maken.
In 2021 werd het Lokaal Energie- en Klimaatpact 1.0 (LEKP 1.0) opgemaakt. De bedoeling was om een sterk kader te bouwen waarbinnen lokale stakeholders, lokale besturen en het Vlaamse niveau nauw konden samenwerken om bepaalde duidelijk afgelijnde doelstellingen te bereiken. In totaal werd er voor 2021 een subsidie van € 24.324.010 voor klimaatacties voor de gemeenten voorzien. Iedere gemeente kon dus rekenen op financiële ondersteuning. De middelen werden verdeeld via trekkingsrecht, ongeveer 80% werd berekend op het inwonersaantal en ongeveer 20% als gemeentefonds. Dit kwam voor Sint-Katelijne-Waver neer op een bedrag van 80.067 euro subsidie (10.534 euro ontvangen in 2021 en 69.533,11 euro ontvangen in 2022 (MJP001942)). Dit bedrag kon gebruikt worden voor acties in 2021 en in 2022. Tegenover de subsidie stond een inspanningsverbintenis, de gemeente diende ook voor 50% cofinanciering te zorgen. Voor elke 1 euro subsidie die werd ontvangen, diende 2 euro geïnvesteerd te worden.
Door de aangescherpte Europese Klimaatambities (‘Fit for 55’) besliste de Vlaamse Regering in november 2021 over een pakket extra maatregelen om de CO2-uitstoot sterker te verminderen. Daarbij werd ook de rol van de lokale besturen herbevestigd en werden nieuwe doelstellingen voorgesteld. Vervolgens heeft de Vlaamse overheid in overleg met VVSG een voorbereidend traject doorlopen om te komen tot het vernieuwde Lokaal Energie- en Klimaatpact (LEKP 2.0), met enkele additionele klimaatmaatregelen. Voor het tweede LEKP is door de Vlaamse Regering een totaalsubsidie van 8.750.000 euro voorzien om eveneens te verspreiden over alle besturen die intekenen op het LEKP 2.0. Door ons engagement te verlengen en dus in te tekenen voor het LEKP 2.0 (gebeurd op 25 november 2022), hebben wij als gemeente in 2023 recht op 24.957 euro subsidies (berekend onder de assumptie dat alle gemeenten intekenen) om verder te werken aan de realisatie van de gezamenlijke klimaatdoelstellingen.
Ter opvolging van de gerealiseerde klimaatacties die de gemeenten uitvoeren in het kader van het LEKP 1.0 en 2.0 en het subsidiegeld dat hen bedeeld wordt door de Vlaamse overheid, is een jaarlijkse rapportering voorzien. De gemeente bezorgt uiterlijk op 1 maart 2023 een rapportering over de voortgang van het Lokaal Energie- en Klimaatpact, nadat deze besproken is op de gemeenteraad. Een rapport uit het Pactportaal dient als basis voor de besprekingen en is te vinden in bijlage 1. Dit rapport werd deels volgens de geplande kanalen (externe data leveranciers) ingevuld en verder handmatig aangevuld waar deze nog niet up to date waren.
De gemeente rapporteert daarnaast over de uitgaven die gebeurd zijn met de subsidie onder zowel LEKP 1.0 als 2.0 door ze in de jaarrekening te koppelen aan de code ABB-LEKP-2022 en deze door te geven via het beleids- en beheerscyclus voor lokale besturen.
De rapportering van het LEKP gebeurt vanaf nu jaarlijks. De eerste keer voor 1 maart 2023.
Het LEKP opvolgingsrapport wordt steeds eerst door het college en de gemeenteraad goedgekeurd alvorens in te dienen.
In februari 2023 zal het rapport opgeladen worden op het pactportaal en zal de financiële rapportering gebeuren door de koppeling van de subsidiecode ABB-LEKP-2022 aan de in aanmerking komende acties van de jaarrekening te koppelen.
De gemeenteraad keurt het jaarlijks LEKP-voortgangsrapport goed.