Eind 2017 werd de Acute Opvang opgericht. Het CAW Boom Mechelen Lier verzorgde tot op vandaag met deze werking de opvang en begeleiding van dak- en thuislozen. Sinds 2019 is de acute opvang gecofinancieerd door de lokale Besturen volgens een gemengd (solidair + afname) systeem. De acute opvang is 24u op 24u en 7 dagen op 7 open. Er is een maximum capaciteit voor opvang van 10 individuele kamers en 2 gezinskamers, voor een verblijf van maximaal 1 maand.
De voorbije jaren hebben wij als lokaal bestuur de nood aan meer opvang en begeleiding van dak- en thuislozen zien toenemen. 1 aanvraag op 4 kon immers niet terecht in de Acute Opvang wegens een te beperkte capaciteit.
Ook de problematiek van dak- en thuisloosheid verschuift en de doelgroep diversifieert. Als gevolg van de vermaatschappelijking van de zorg (afbouw residentiële bedden in de zorg) zijn er enerzijds meer uithuiszettingen van personen met psychologische/psychiatrische problematieken, middelengebruik (overlastproblematiek, huurachterstallen, vervuiling…) en anderzijds personen die een instelling (psychiatrisch ziekenhuis, gevangenis, jeugdvoorziening) verlaten zonder woonoplossing.
Er zijn veel ‘sofaslapers’, dak- en thuislozen die zich verplaatsen tussen vrienden, familie, kraakpanden, of die slapen in auto’s, garages, etc.
Steeds meer vrouwen met kinderen en jongvolwassenen worden dak- en thuisloos door intrafamiliale problemen en/of geweld. Grote gezinnen en personen met een beperkt inkomen vinden geen betaalbare woning meer op de private huurmarkt.
Er is daarnaast ook nood aan een gedifferentieerd aanbod van begeleiding, dat aansluit op hun noden.
De meeste lokale besturen hebben vergelijkbare noden en behoeften naar de doelgroepen van dak- en thuislozen. Lokale besturen hebben op basis van hun specifieke inwoners en op basis van hun lokale aanpak of eigen aanbod wel verschillen in aanvullende noden. Opvang en begeleiding van dak- en thuislozen vraagt aldus om een gedifferentieerd aanbod zowel op regionaal als lokaal niveau.
In september 2020 nam de Welzijnskoepel met het CAW Boom Mechelen Lier het initiatief om de lokale besturen in de zorgregio te bevragen op hun noden en behoeften naar opvang en begeleiding van dak- en thuislozen. In de periode tussen oktober 2020 en januari 2021 werden 9 werkgroepen georganiseerd met vertegenwoordigers van alle 19 lokale besturen uit de zorgregio, met maatschappelijk werkers, beleids- en stafmedewerkers, directeurs sociale zaken, lokaal mandatarissen en bevoegde schepenen. Deze werkgroepen hadden tot doel:
De output uit deze werkgroepen vormde de basis voor het uitwerken van concrete doelstellingen en aanbod voor een nieuwe bovenlokale ketenaanpak dak- en thuisloosheid voor de zorgregio. Doel is dat deze nieuwe ketenaanpak dak- en thuisloosheid het de lokale besturen de komende jaren mogelijk maakt niet alleen opvang en begeleiding aan te bieden aan de steeds groeiende groep van dak- en thuislozen, maar ook meer structurele oplossingen zowel lokaal als op niveau van de zorgregio biedt.
Het CAW werkte samen met de besturen een visie uit, met name de ketenaanpak met 5 doelstellingen:
In bijlage wordt de concrete uitwerking van deze ketenaanpak naar verschillende acties uiteengezet. De samenwerking tussen lokaal bestuur/OCMW en hulp-zorgverlening (CAW) vertaalt zich ook naar het gezamenlijk bundelen van de krachten en financiële mogelijkheden. Vanuit de hulpverlening (CAW) worden de financiële middelen vanuit de Vlaamse overheid in maximale transparantie ingezet in een regionaal aanbod voor de lokale besturen/OCMW’s.
Het regionaal aanbod van de ketenaanpak dak- en thuisloosheid vraagt een jaarlijkse investering van 1.010.671 euro. Het CAW zet transparant haar middelen in voor een regionaal aanbod van begeleiding en opvang voor dak- en thuislozen.
Aan de besturen wordt gevraagd deze samenwerking goed te keuren en een principieel akkoord te geven voor de financiering.
Voor het jaar 2022 wordt een gemengd financieringsmodel voor de lokale besturen voorgesteld, net zoals in 2019. Volgende uitgangspunten worden gehanteerd:
Vanaf het jaar 2023 zal er een financieringsmodel gehanteerd worden dat vorm krijgt in samenspraak met alle besturen uit het arrondissement Mechelen.
De financiële impact van deze overeenkomst voor Sint-Katelijne-Waver houdt in dat de bijdrage voor de Acute Opvang van 5.646,22 euro vervangen wordt door een bijdrage voor de ketenaanpak van 15.574,66 euro vanaf het jaar 2022.
De bijdrage vanaf 2023 zal bepaald worden op basis van een nog te creëren nieuw financieringsmodel.
Een stuurgroep wordt opgericht met afgevaardigden van elke gemeente van het werkingsgebied om de ketenaanpak dak- en thuislozen verder vorm te geven en waar nodig bij te sturen. De afgevaardigde kan zowel een mandataris als een ambtenaar te zijn. Sommige besturen lieten weten zowel een schepen als een ambtenaar af te vaardigen.
Financieel advies
Deze actie werd niet opgenomen in het huidige meerjarenplan. De nodige kredieten moeten opgenomen worden bij de eerstvolgende aanpassing meerjarenplan.
Gunstig advies onder voorbehoud van opname van de kredieten via de eerstvolgende aanpassing meerjarenplan.
De raad voor maatschappelijk welzijn keurt het voorstel tot samenwerking met het CAW en de lokale besturen van de welzijnskoepel Rivierenland en Rupelstreek in het kader van ketenaanpak dak en thuisloosheid, en dit zoals opgenomen in bijgevoegde nota ketenaanpak dak- en thuisloosheid, versie 08/06/2021, goed. De nota maakt integraal deel uit van deze beslissing.
De raad voor maatschappelijk welzijn beslist principieel akkoord te gaan met het voorstel van gemengd financieringsmodel waarbij de bijdrage van de besturen in de werkingskosten voor 50% op basis van solidariteit (= inwonersaantal) en 50% op basis van het aantal verwijzingen berekend wordt.
De raad voor maatschappelijk welzijn beslist om met de andere besturen uit het arrondissement Mechelen in overleg te treden om een financieringsmodel vanaf 2023 uit te werken.