Op 20 maart 2019 keurde het Vlaams Parlement het optimalisatiedecreet goed. Dat voert een verbeterde methode in voor de woningkwaliteitsbewaking.
Bij het optimalisatiedecreet hoort ook een besluit van de Vlaamse Regering. Het besluit bevat de nieuwe modellen van technische verslagen, bepaalt de modaliteiten van de waarschuwingsprocedure bij mogelijke woningkwaliteitsproblemen en de modaliteiten voor de strafrechtelijke instrumenten. De Vlaamse Regering keurde op 24 mei 2019 het BVR definitief goed.
Het optimalisatiedecreet en het besluit zijn op 1 januari 2021 in werking getreden.
Omdat deze wijzigingen invloed hebben op het afsprakenkader dat reeds werd opgemaakt, moesten deze wijzigingen ook aangepast worden in het afsprakenkader.
Dit afsprakenkader situeert zich binnen het bewaken van de minimale woningkwaliteit en het bevorderen van de woningkwaliteit als één van de speerpunten van het Vlaamse en lokaal woonbeleid om het recht op wonen te realiseren. Om een effectieve werking te realiseren werd een integrale en geïntegreerde aanpak opgesteld.
Elke woning in het Vlaamse gewest moet voldoen aan de minimale vereisten van veiligheid, gezondheid en woningkwaliteit (conform artikel 5 van de Vlaamse Wooncode).
Iedere eigenaar die een woning verhuurt of te huur of ter beschikking stelt, kan een conformiteitsattest (CA) aanvragen bij de gemeente. De burgemeester neemt binnen de 60 dagen een beslissing over de aanvraag.
Het sociaal verhuurkantoor heeft een centrale rol binnen het streven naar meer betaalbare en kwaliteitsvolle huurwoningen op de private huurmarkt. De kwaliteit van een woning is dan ook een belangrijk element tijdens de onderhandelingen met een eigenaar over een mogelijke inhuurname. Het is belangrijk dat het SVK bij deze onderhandelingen beschikt over een goede, onafhankelijke en objectieve inschatting van de kwaliteit van de aangeboden woning.
De gemeenten en de Vlaamse overheid hebben een gedeelde bevoegdheid en verantwoordelijkheid in het woningkwaliteitsbeleid. Door de krachten te bundelen kan de woningkwaliteit op de huurmarkt aanzienlijk verbeteren. Daarom engageert de gemeente zich ertoe de woningen die aan het SVK te huur worden aangeboden systematisch en op korte termijn te controleren op de Vlaamse woningkwaliteitsnormen, via de intergemeentelijke samenwerking Wonen langs Dijle en Nete, waarvan IGEMO de uitvoerder is van de woningcontroles.
De uitvoering van de controles gebeurt door personeelsleden van IGEMO die hiervoor specifiek werden opgeleid en door de burgemeesters werden aangesteld als conformiteitscontroleurs.
De gemeenten zijn vrijgesteld van advies door Wonen-Vlaanderen vooraleer een besluit te nemen over een ongeschikt- en/of onbewoonbaarverklaring. De conformiteitscontroleurs die door de burgemeester zijn aangesteld, kunnen hiervoor zelf rechtstreeks de burgemeester adviseren.
Artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 20 juli 2012 houdende bepaling van de erkennings- en subsidievoorwaarden van sociale verhuurkantoren bepaalt:
“Alleen woningen die voldoen aan de criteria van conformiteit die de Vlaamse Regering vaststelt in toepassing van artikel 5, § 4, van de Vlaamse Wooncode, komen in aanmerking om verhuurd te worden door een sociaal verhuurkantoor. Voor de beoordeling van die vereisten en normen kan de minister strengere bezettingsnormen opleggen dan de normen die opgenomen zijn in het technisch verslag, vermeld in artikel 2 van het woningkwaliteitsbesluit.
Het sociaal verhuurkantoor kan, voor het een hoofdhuurovereenkomst sluit met het oog op de onderverhuring van een woning, een conformiteitsonderzoek vragen aan het agentschap of, als de gemeente waar de woning ligt daarvoor een afsprakenkader met de minister en het sociaal verhuurkantoor overeengekomen is, aan de gemeente.
Het sociaal verhuurkantoor dat een woning in huur wil nemen en een hoofdhuurovereenkomst sluit, als vermeld in artikel 8 van de Woninghuurwet, kan een conformiteitsonderzoek aanvragen bij het agentschap of, als de gemeente waar de woning ligt daarvoor een afsprakenkader met de minister en het sociaal verhuurkantoor overeengekomen is, aan de gemeente zodra de renovatiewerken zijn voltooid.
Het conformiteitsonderzoek, vermeld in het tweede en derde lid, wordt uitgevoerd binnen vijftien werkdagen na de datum van de aanvraag. De conformiteit wordt beoordeeld op basis van de vereisten en de normen, vermeld conform artikel 3 van het woningkwaliteitsbesluit. Een werkdag is elke kalenderdag, behalve een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag.”
Dit afsprakenkader beschrijft de afspraken tussen alle partijen m.b.t. het afleveren van conformiteitsattesten aan het SVK. Het afsprakenkader vertrekt vanuit volgende hoofdlijnen:
Het SVK verbindt er zich toe via het intergemeentelijk samenwerkingsproject Wonen langs Dijle en Nete een conformiteitsonderzoek aan te vragen voor elke woning die te huur wordt aangeboden met het oog op nieuwe inhuurname, voor zover het SVK er na een eigen plaatsbezoek en na overleg met de eigenaar over de huurprijs in geïnteresseerd is.
Als er volgens de bevindingen ter plaatse verbeterings- of herstellingswerken moeten worden uitgevoerd aan de aangeboden woning, wijst het SVK de eigenaar op eventuele premies en ondersteunt hem bij het doorlopen van de aanvraagprocedures. Het SVK werkt hiervoor samen met Stekr, het aanspreekpunt voor advies op maat rond wonen.
Het SVK verhuurt alleen conforme woningen, zijnde woningen waarvoor een conformiteitsattest werd bekomen en voorhanden is.
Het SVK bezorgt het conformiteitsattest en eventueel het technisch verslag van het conformiteits-onderzoek aan de eigenaar.
Als het SVK tijdens een eerste plaatsbezoek vaststelt dat de kwaliteit van een aangeboden woning manifest ondermaats is waardoor de woning niet in aanmerking komt voor verhuring via haar diensten, signaleert ze dit aan IGEMO. Het SVK informeert de eigenaar hierover vóór het eerste plaatsbezoek doorgaat.
De gemeenteraad keurt het afsprakenkader goed.
Dit afsprakenkader treedt in werking na ondertekening door alle betrokken partijen en de minister en heft het vorige afsprakenkader op.
Als een gemeente uit de intergemeentelijke samenwerking Wonen langs Dijle en Nete stapt, vervalt dit afsprakenkader voor woningen die het SVK in deze gemeente wil inhuren.